Yüksek Lisans Nedir? Neden Yüksek Lisans Yapılır?

Yüksek lisans nedir? Yüksek lisans nasıl yapılır? Neden yüksek lisans nasıl yapılır? Tezli yüksek lisans nedir? Yüksek lisans başvuru şartları nelerdir? Yüksek lisans başvuru tarihleri ne zaman?

Yüksek Lisans Nedir? Neden Yüksek Lisans Yapılır?

Yüksek Lisans Nedir?

Özel sektör ve kamu kuruşlarında işe alım sürecinde aranılan bir eğitim türü haline gelmesi ile birlikte, yüksek lisans programlarına başvurular son yıllarda oldukça artmıştır. Peki Yüksek Lisans Nedir? Yüksek Lisans Neden Yapılır? Yüksek Lisans Nasıl Yapılır? Yüksek lisans, üniversitelerin 4 yıllık lisans mezuniyetinden sonra, lisans programına ilişkin ya da bağlantılı olan bölümlerde yapılabilecek, lisans eğitim ve öğretimini temel alarak, araştırmaya dayalı yürütülen bir eğitim programıdır. Yüksek lisans eğitiminde seçilen bölüme bağlı olarak, bilimsel ve akademik araştırmalar, laboratuvar ve arazi çalışmaları gerçekleştirilerek veri toplanır ve tez yazım sürecinde elde edilen bu bilgiler değerlendirilir.

Yüksek lisans programları, lisans döneminde öğrenilen bilgilerin daha ayrıntılı bir şekilde, mesleki anlamda ele alınması olarak da ifade edilebilir. Mezun olduğunuz lisans programında yüksek lisansa devam etmeniz halinde, seçmiş olduğunuz bölüm ile ilgili daha ayrıntılı mesleki bilgi edinir, uygulamalara katılır ve ilerleyen süreçte kendinize bir uzmanlık alanı ve tez konusu belirleyerek çalışmalarınızı bu konu üzerinde yoğunlaştırırsınız.

yüksek lisans nedir, yüksek lisans neden yapılır gibi sorular, akademik anlamda ilerlemek ve kariyer yapmak isteyen kişilerin kafasını oldukça karıştırmaktadır. Yüksek lisans yapmaya başlamadan önce, yüksek lisans sürecinizin nasıl ilerleyeceğine dair araştırma yapmak, bilgi toplamak ve buna uygun hareket etmek fayda sağlayacaktır. Aksi halde yüksek lisansı kazanan fakat ne yapacağını bilemeyen öğrenci sayısı oldukça fazladır. Süreç boyunca karşınıza ders seçiminden tutun da kongrelere makale yazmak gibi birçok uğraş çıkacaktır. Bu konularda bilinçli olmak yüksek lisans programınız boyunca sistemli ilerlemenizi sağlayacaktır.

Tezli Yüksek Lisans Nedir? Tezsiz Yüksek Lisans Nedir?

Tezli yüksek lisans ve tezsiz yüksek lisans olmak üzere yüksek lisans programları ikiye ayrılmaktadır. Tezsiz yüksek lisans programları akademisyen olmak isteyenlerin tercih ettiği programlar olup bitirebilmek için mutlaka tez savunma ve tez kabul aşamalarının geçilmesi gerekmektedir.

Tezsiz yüksek lisans programları ise genellikle akademisyen olmak yani üniversitede olmak için değil bir alanda bilgi ve birikim sahibi olmak için yapılmaktadır. Devlet üniversitesi veya özel üniversite fark etmeksizin kredi başına ücret ödenmesi zorunldur. En ucuz tezsiz yüksek lisans ücretlerine buradan erişebilirsiniz. Ancak tezli yüksek lisans 3 yıl boyunca harç veya benzeri ödeme olmaksızın eğitim alma hakkınız bulunmaktadır. Tezsiz yüksek lisans süresi 2 yarıyıldır ve sadece ders dönemlerinden oluşur. Tezli yüksek lisans süresi 4 yarıyıldır. Bu 4 yarıyıllık sürenin  2 yarıyılı ders dönemi kalan 2 yarıyılı ise tez dönemidir.

Yüksek Lisans Başvuru Şartları Nelerdir? Başvuru Tarihleri Ne Zaman?

Öncelikli olarak her bölümün her üniversitede yüksek lisans programı olmadığını belirtmek ile başlayabiliriz. Bölümünüzün yüksek lisans programı yoksa, alan dışı yüksek lisans öğrencisi alan bağlantılı bölümleri tercih edebilir veya başka üniversitelerin ilanlarına göz atabilirsiniz.

Üniversiteler yılda iki defa lisansüstü eğitim ilanları yayınlanmakta olup ağustos ayı ve aralık ayında ilanlar yayınlanıp bir ay sonrası yüksek lisans başvuru tarihleri belirlenmektedir. Eğer kabul için yazılı sınav yani bilim sınavı veya mülakat sınavı varsa başvurudan itibaren kısas sürede yapılmaktadır.

Yüksek lisans başvuruları, üniversitelerin her bir bölümü için alacağı öğrenci kontenjanını, aranılan sınav puanı şartlarını içerir. Başvurduğunuz üniversitenin, lisansüstü enstitüsü duyurularından ulaşabileceğiniz yüksek lisans ilanlarında, her bölüm için farklı şartlar aranabilir. Yüksek lisans nasıl yapılır  konusunu anlayabilmemiz için bilmemiz gereken, yüksek lisans başvuru şartlarıdır. Açıklanan yüksek lisans programları ilanına başvuran öğrencilerin bazı kriterler göz önünde bulundurularak bir sıralama işlemi gerçekleştirilir. Oluşturulan bu sıralamaya göre, ilk sıradan başlanarak, belirlenen kontenjan sayısı kadar öğrenci yüksek lisans eğitim programlarına kabul edilir. Bu şartlar genel olarak şu şekilde sıralanabilir;

  • Lisans mezuniyeti: Bir yüksek lisans programına başvurabilmeniz ve kayıt yaptırabilmeniz için 4 yıllık lisans mezuniyetinizin ya da mezun olunabilecek durumda olunması gerekir. Ön lisans programlarından mezun öğrenciler yüksek lisans programlarına başvuramazlar.
  • Lisans ortalaması: Yüksek lisans programlarına giriş değerlendirilirken, ortalaması alınacak puanlardan biri lisans ortalamanızdır. Lisans mezuniyet ortalamanız ne kadar yüksek olursa sıralamada o kadar öne çıkma şansınız vardır.
  • ALES puanı: Yüksek lisans programlarına başvurabilmek için, özel durumlar dışında çoğu üniversitenin ALES puan şartı 55 'tir. Burada da ALES puanınızın yüksek olması şansınızı arttıracaktır. Bazı üniversite ve bölümler için ales puanı için özel şartlar aranabilir.
  • YDS puanı: Yüksek lisans nasıl yapılır gibi soruların detaylandırılmasında en merak edileni YDS puanıdır. İngilizce sınavları diğerlerine göre daha zor olduğundan kişiler bu puanın zorunlu olup olmadığını merak ederler. İngilizce puanı her bölüm ve üniversite için farklılık gösterebilir. Kimi üniversite ve bölümlerde YDS puanı zorunluluğu yoktur. Herhangi bir YDS puanınız olmadan da başvuru yapabilmeniz mümkündür. Kimi üniversite ve bölümler YDS şartı koyar fakat belirli bir puan sınırı koymamaktadır. Kimi üniversite ve bölümler için ise belirlenen bir YDS puanı şartı bulunmaktadır. Buna başvuracağınız yüksek lisans programı için yayınlanan ilandan ulaşabilirsiniz. YDS sınavına girme şartı koymayan üniversite ve bölümlere başvuracak kişilerin, bu sınavdan herhangi bir puan almış olması önemlidir. Zorunlu olmadığı için başvuran birçok kişi sınava girmeyecektir ve bu, çok ufak farklar ile belirlenen sıralamada, başvurduğunuz yüksek lisans programına girme şansınızı oldukça arttıracaktır.
  • Yüksek lisans mülakatı veya sınavı: Yüksek lisans nasıl yapılır  sorularından sonra en çok merak edilenlerden biri yüksek lisans mülakatlarıdır. Öğrenciler genellikle bu süreçten çekinirler. Başvurduğunuz yüksek lisans programına göre değişiklik gösterebilen bu sınav, mülakat sınavı, yazılı sınav ya da çoktan seçmeli sınav olarak yapılabilir. Bu sınavlarda, lisans eğitim öğretim sürecinde öğrendiğiniz bilgilere dayanan sorular sorulmaktadır.

Yüksek lisans kabul şartları herkesçe merak edilmektedir. Öncelikle bahsedilen bu başvuru şartlarını sağlamanız ve yüksek lisans programlarına başvurmanız durumunda, bahsettiğimiz bu sınavların ve lisans mezuniyet puanınızın farklı yüzdelik dilimlerde ortalaması alınarak bir sıralama oluşturulur. Oluşturulan sıralamada bu ortalamaya göre ilk sıradaki öğrenciden başlanarak, belirlenen kontenjan sayısı kadar öğrenci yüksek lisans programına kabul edilir.

Yüksek Lisans Eğitim Süreci ve İlerleyişi

Yüksek lisans programları, tezli ve tezsiz yüksek lisans programları olarak ikiye ayrılır. Her bölümün tezsiz yüksek lisansı yoktur ve tezsiz yüksek lisans yapmanız durumunda akademik ilanlara başvuru yapmanız ve bu alanda kariyer yapmanız mümkün değildir. Tezsiz yüksek lisans size ancak özel sektör ve kamu kuruluşlarındaki iş imkanlarında fayda sağlayabilir.

Yüksek lisans nasıl yapılır, yüksek lisans neden yapılır sorularının yanı sıra yüksek lisansın ne kadar uzatılabileceği de merak konusudur. Bazı özel sebeplerden öğrencinin çalışmasını bitirememesi ya da bilimsel çalışmalardan doğabilecek birtakım aksaklıklar yüzünden mezun olamama durumunda okulu uzatmak gerekebilir. Yüksek lisansı uzatma süreniz 2 yarıyıldır. Yani en çok 6 yarıyıl içinde mezun olmanız istenir. Her ders dönemi için 4 ders seçimi yapılır. Bu 4 dersten bir tanesi zorunlu ders olarak geçer ve kalan 3 dersin seçimi sizin inisiyatifinizdedir.  Eğer ki çalışmayı düşündüğünüz bir danışmanınız varsa ve kendisi ile bu konu hakkında kendisiyle görüş birliğinde iseniz, ders seçiminde sizi yönlendirmesini isteyebilirsiniz. Seçilen bu dersler bölüm ile alakalı araştırma dersleri şeklindedir. Dersi veren öğretim görevlisi, bu derslere dair ödev hazırlatabilir, sınav yapabilir ya da sunum hazırlamanızı isteyebilir. Bunun sonucunda aynı lisans programında olduğu gibi, vize final notu şeklinde notlarınız sisteme girilir.

Yüksek lisans neden yapılır, yüksek lisans nasıl yapılır, sorularına dair bilgi edindikten sonra yüksek lisans programınızın ilk yarıyılında başarılı olduğunuz 4 dersten sonra ikinci yarıyıla geçmeye hak kazanırsınız. İkinci yarıyılda da aynı şekilde 4 ders seçimi yapılarak, bunların da başarılı bir şekilde verilmesinden sonra ders döneminiz bitmiş olur. Üçüncü yarıyılda tez çalışmanız ile birlikte almış olduğunuz seminer dersi ve uzmanlık alan dersi söz konusudur. Bu aşamada tez danışmanı seçiminizi yapmış olmanız ve tez konunuz hakkında fikir birliğine varmış olmanız gerekmektedir. Üçüncü yarıyılda almış olduğunuz seminer dersini vermeden tez aşamasına geçemezsiniz. Seminer dersinde çalışma konunuza dair kısa ve net bir araştırma yaparak, belirlenen jüri önünde bir sunum gerçekleştirirsiniz. Burada çalışma konunuzdan, ilerleyişinden ve çalışmanız esnasında gerçekleştirmeyi planladığınız yöntemlerden bahsedebilirsiniz. Seminer dersinden başarılı olmanız durumunda, belirlenen 1 aylık süre içinde seminer raporu hazırlayarak teslim edersiniz ve tez aşamasına geçmeye hak kazanırsınız.

Yüksek Lisans Tezi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Başvurduğunuz ve ders dönemini başarılı olarak geçtiğiniz yüksek lisans programında son aşama tez aşamasıdır. Tez aşamasında, seçmiş olduğunuz uzmanlık alanına göre literatür tarama çalışmaları yapar ve eğer fen bilimleri alanında bir yüksek lisans programına kayıtlıysanız laboratuvar ve uygulama çalışmaları gerçekleştirirsiniz. Ayrıca danışmanınızın yönlendirmesi ile gerçekleştirdiğiniz bu çalışmalarda, danışmanınızın çalışmış olduğu önceki konulardan da yardım alabilirsiniz. Yüksek lisans yaparken dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise her danışmanın farklı uzmanlık alanı olduğudur. Genellikle çalışmayı seçtiğiniz danışmanınızın uzmanlık alanına dair bir konu seçersiniz. Bu sebeple tez konusu ve tez danışmanı seçerken, hangi alanda uzmanlaşmak istediğinize doğru karar vermek sürecin sizin istekleriniz doğrultusunda ilerlemesini sağlayacaktır.

Yüksek lisans nedir, yüksek lisans nasıl yapılır soruları hakkında bilgi toplayarak bağladığınız yüksek lisans sürecinin tez araştırma aşamasını da bitirdikten sonra tez yazmaya başlamanız gerekmektedir. Bu veri ve bilgi toplama sürecini tamamladıktan sonra tez yazım aşamasına geçmeden önce, tez danışmanınız ile belirlediğiniz bir tez içeriği, tez yazarken hızlı ve kolay ilerlemeniz açısından oldukça faydalı olacaktır. Tez yazım aşamasında, yararlandığınız kaynaklardaki bilgileri tezinize özgün bir şekilde aktarmanız. Kendi çalışmalarınız soncunda elde ettiğiniz bilgilerin tez konunuzda yarattığı sonuçları bilimselliği baz alarak yazmanız gerekmektedir. Tez yazım sürecinde danışmanınız ile sürekli iletişimde kalıp, yazdığınız tez kısımlarını kendisinin onayına sunmanız ve gerekli düzeltmeleri istemeniz işlerinizi kolaylaştıracaktır.

Yüksek lisans programınızda son aşama olan tez aşamasını da başarılı bir şekilde tamamlamanız durumunda tez savunma sürecine girersiniz. Tez yazımınızın bitmesi ve danışmanınız tarafından onaylanmasından sonra, tez danışmanınız ile ilgili enstitünün verdiği tez teslim tarihlerine göre bir tez savunma tarihi belirlersiniz. Sonrasında genel hatlarıyla tez çalışma konunuzdan bahseden ve yaptığınız araştırmalar neticesinde ulaştığınız sonuçları anlattığınız, varsa laboratuvar çalışmalarından el ettiğiniz verilerden bahsettiğiniz bir tez sunumu hazırlayarak tez jürisine sunarsınız. Tez savunmasından önce tezinizin birer örneğini gönderdiğiniz tez jürileri size savunma esnasında birkaç soru sorabilir ve tez konunuz hakkında karşılıklı bir konuşma ortamı oluşturabilir. Savunmanız sonrasında jürinin yapacağı kısa bir toplantı ile tez savunmasında başarılı olup olmadığınıza karar verilir. Başarılı olmanız durumunda yüksek lisans mezuniyetine hak kazanırsınız. Başarısız olmanız durumunda ikinci ve son kez tez savunması yapmanız için bir tarih belirlenir.

Güncelleme Tarihi: 11 Ekim 2020, 23:25

Ahmet

33 yaşında eğitmen, öğrenci, araştırmacı.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER